“เป็นผู้หญิงนี่ก็ลำบากนะ”
ครั้งหนึ่งคุณเอริโกะจากนวนิยาย ‘KITCHEN คิตเช่น’ ของ ‘บานานา โยชิโมโตะ’ เคยพูดไว้แบบนั้น
อาจจริงอย่างที่เธอว่า ผู้หญิง—โดยเฉพาะคนที่ขึ้นชื่อว่าเป็นแม่คน แค่เลี้ยงเด็กคนหนึ่งให้เติบโตมาอย่างดีก็เป็นเรื่องยากอยู่แล้ว แต่ชีวิตของพวกเธอยังต้องเผชิญกับหลายสิ่งหลายอย่างในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการเลือกปฏิบัติหรือบทบาททางเพศที่จำกัดไม่ให้เธอเป็นตัวของตัวเองอีก
แต่ในยุคของความเท่าเทียม ผู้หญิงหลายคนก็ไม่ยอมให้เพศมากำหนดชีวิต ดังเช่นตัวละครหญิงในหนังสือของแซลมอนบุ๊กส์ทั้ง 4 ตัวนี้ที่เราอยากแนะนำให้รู้จัก บางตัวละครคือแม่ บางตัวละครทำหน้าที่เหมือนแม่ แต่ทุกตัวละครเป็นคนที่เราล้วนอยากยกคำว่าตัวแม่ให้ เพราะพวกเธอทั้งสดใส อิสระ มีความคิดเป็นของตัวเอง และทลายกรอบที่จะมาจำกัดชีวิตอยู่เสมอ
หากจะมีตัวละคร ‘แม่’ ตัวไหนที่แสดงความซับซ้อนของความเป็นมนุษย์ ‘โรส’ จาก ‘ON EARTH WE’RE BRIEFLY GORGEOUS เราต่างงดงามแล้วจางหาย’ คือตัวละครตัวนั้น
โรส (หรือ ฮ็อง) คือผลผลิตจากสงครามเวียดนามอย่างไม่ต้องสงสัย ‘ลาน’ แม่ของเธอ หนีออกจากบ้านเพื่อเลี่ยงการถูกคลุมถุงชน ดิ้นรนเอาชีวิตรอดด้วยการขายบริการให้กับทหารชาวอเมริกันท่ามกลางไฟสงคราม แต่หลังรู้ตัวว่าตั้งครรภ์กับทหารไร้นาม เธอก็พาตัวเองกับโรสอพยพมาที่ดินแดนแห่งเสรีภาพอย่างอเมริกา
หากจะหาคำสักคำมานิยามให้กับโรส คำว่า ‘คนนอก’ น่าจะเหมาะสมที่สุด เพราะที่เวียดนาม โรสคือลูกสาวของผู้หญิงที่หนีออกจากบ้าน ครึ่งหนึ่งในตัวเธอคือเลือดคนขาว ขณะที่อเมริกา เธอคือลูกครึ่งที่พูดภาษาอังกฤษไม่ได้ แถมยังเป็นชนชั้นแรงงานที่ทำงานในร้านทำเล็บ
เมื่อมี ‘ไอ้หมาน้อย’ โรสจึงให้ความสำคัญกับเรื่องภาษาและการเอาตัวรอดของลูกชายมาก แต่การตั้งความหวังประกอบกับบาดแผลทางจิตใจที่แบกมาตั้งแต่ช่วงสงคราม โรสจึงทั้งเคี่ยวเข็ญ ด่าทอ กดดัน และทำร้ายลูกด้วยอารมณ์ชั่ววูบอยู่หลายครั้ง และส่งต่อบาดแผลนั้นให้กับผู้เป็นลูกอยู่หลายหน ในขณะเดียวกัน เธอก็ทั้งรักและอยากปกป้องเขาอยู่เหมือนกัน
จริงอยู่ว่าโรสอาจไม่ใช่แบบอย่างของแม่ที่ดี แต่เธอก็ทำให้ตั้งคำถามว่าหรือมนุษย์ก็เท่านี้
เราทั้งเปราะบาง เข้มแข็ง น่ารังเกียจ และงดงามในเวลาเดียวกัน
ในจักรวาลนิยายรอมคอมของแซลมอนบุ๊กส์ มันจะมีป้าอยู่คนหนึ่งที่เรารักชีทันทีตั้งแต่ฉากแรกที่ปรากฏตัว
ใช่ เรากำลังพูดถึง ‘ป้าแอนาเลีย’ จาก ‘THE SEVEN YEAR SLIP รักนี้เมื่อเจ็บปีที่แล้ว’ นิยายรสเปรี้ยวอมหวานที่เล่าเรื่องราวของ ‘คลีเมนไทน์’ หญิงสาวที่ได้รับมรดกจากป้าของเธอเป็นห้องพักใจกลางนิวยอร์ก ห้องที่ซึ่งป้าเคลมว่า ‘มีพลังวิเศษ’
จากประโยคข้างบน ป้าแอนาเลียดูเป็นผู้หญิงวัยกลางคนที่ทำตัวเพ้อๆ เจ้อๆ ลึกลับๆ ไปวันๆ ซึ่งก็อาจจะเป็นอย่างนั้นก็ได้ (อ้าว) แต่แล้วไงล่ะ ป้าแอนาเลียนี่แหละคือตัวอย่างว่าเราไม่จำเป็นต้อง take life seriously ขนาดนั้น เธอรักอิสระ ใจกว้าง มองโลกในแง่ดี และชอบชวนหลานสาวออกเดินทางท่องโลกด้วยกันเสมอ
และเป็นป้าแอนาเลียอีกเช่นกันที่สอนมุมมองความรักและชีวิตให้กับคลีเมนไทน์ บอกให้เธอเชื่อเรื่องจังหวะเวลาของหัวใจ และเลือกทำให้สิ่งที่หัวใจรักเสมอ
“หางานที่เติมเต็มทั้งหัวใจและหัวสมอง ตกหลุมรักอยู่เสมอถ้าบังเอิญเดินเจอมันเข้า เพราะรักจะเป็นรักได้ก็ต่อเมื่อเจอมันในจังหวะพอเหมาะพอดี” ป้าแอนาเลียเคยบอกหลานสาวไว้ แค่เท่านี้ก็จะไม่ยกให้เธอเป็นไอดอลได้ยังไงล่ะ ใช่มั้ย
เคยเจอคนแก่ใจดีที่คุยด้วยแล้วรู้สึกว่าพวกเขามีความเป็นเด็กที่หัวใจไหม นั่นแหละ ‘คุณยายไอลีน’ จาก ‘THE SWITCH สลับบ้านพักให้รักมาเจอ’
ในวัย 79 ปี ภาพของคนแก่ทั่วไปคือใช้ชีวิตไปวันๆ เลี้ยงแมว ถักนิตติ้ง จับกลุ่มเมาท์ หรือบ่นโลกและเด็กรุ่นใหม่ แต่คุณยายไอลีนไม่ใช่แบบนั้น ท่านเป็นคุณยายที่รักสนุก กล้าหาญ หลังจากเลิกกับสามีก็อยากตามหารักครั้งใหม่ ที่สำคัญคือคุณยายไม่เคยเซย์โนกับการผจญภัย อย่างตอนที่ ‘ลีนา’ หลานสาวมาเสนอว่า เธอกับคุณยายควรจะสลับบ้านกันอยู่ชั่วคราว เพราะเธออยากให้คุณยายออกไปเจอผู้ชายคนใหม่ๆ ในลอนดอน คุณยายก็เซย์เยสแทบจะทันที
นั่นคือจุดเริ่มต้นของการสลับบ้านที่เปิดมุมมองใหม่ทำให้เห็นว่าแม้จะอายุ 79 แล้ว แต่ก็ยังมีอะไรหลายอย่างที่น่าเจอ น่าทำ น่าลองมากมายเหลือเกิน มากไปกว่านั้น การสลับบ้านครั้งนี้ยังช่วยให้หลานสาวกลับมารักษาแผลใจ และทำให้สายสัมพันธ์ครอบครัวแน่นแฟ้นกว่าเดิม
ใจกว้าง ใช้ชีวิตเต็มที่ และมีความเป็น ‘แม่’ สูง เหล่านี้คือคำนิยามที่เราขอมอบให้ ‘คุณแม่เอริโกะ’ จาก ‘KITCHEN คิตเช่น’
เธอใจกว้าง—เพราะหลังจาก ‘ซากุราอิ มิคาเงะ’ เด็กสาวสูญเสียคุณยายซึ่งเป็นญาติคนสุดท้ายไป คุณแม่เอริโกะก็ชักชวนให้ให้เธอย้ายเข้าไปอยู่ด้วยกัน เพื่อเยียวยาจิตใจและเริ่มต้นชีวิตใหม่ด้วยกัน
เธอใช้ชีวิตเต็มที่—เพราะก่อนจะมาเป็นคุณแม่ เอริโกะเคยเป็น ‘คุณพ่อ’ มาก่อน ใช่แล้ว เธอคือหญิงสาวข้ามเพศที่เข้ารับการแปลงเพศหลังจากภรรยาเสียชีวิต
เธอมีความเป็นแม่สูง—เพราะนอกจากจะเลี้ยงดูลูกชายอย่าง ‘ทานาเบะ ยูอิจิ’ ได้เป็นอย่างดีด้วยตัวคนเดียว เมื่อมิคาเงะย้ายเข้ามาอยู่ในบ้านเดียวกัน เธอก็สามารถสร้างบรรยากาศของบ้านที่อบอุ่น แล้วสอนลูกๆ เรื่องชีวิตและความเจ็บปวดอย่างเข้าอกเข้าใจ
ด้วยเหตุผลทั้งหมดทั้งมวลที่ว่ามา จึงไม่แปลกเลยที่หลายคนจะขอมอบคำว่า ‘เป็นที่รักของทุกคน’ ให้กับเธออีกคำ
